Geçen yıl Karadeniz’de yapılan keşif ve sondaj çalışmaları sonucu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2022 yılının son kabine toplantısının ardından basın toplantısı düzenlemiş ve Karadeniz’de yeni bir doğal gaz rezervinin bulunduğunu açıklamıştı. Yapılan basın açıklaması sonrası Erdoğan, Fatih sondaj gemisinin yeni bir rezerv keşfettiğini ve 58 milyar metreküp olduğunu ifade etmişti.
29 Ekim 2022’de Çaycuma açıklarında Çaycuma-1 sondajında ve 3 bin 23 metre derinliğinde bulunan yeni doğal gaz keşfi ile rezervin 710 milyar metreküpe yükseldiği ifade edilmişti. 540 milyar metreküpten 652 milyar metreküpe yükselen doğal gaz rezervi, son keşifle birlikte 710 milyar metreküp değerine ulaşmış oldu. Peki keşfedilen doğal gaz rezervleri, Türkiye’nin yıllık ihtiyacına nasıl etki edecek?
Türkiye’nin Yıllık Doğal Gaz Tüketimi Ne Kadar?
Türkiye’nin yıllık doğal gaz tüketimi geçmiş dönemlere ait veriler incelendiğinde, 50 milyar metreküp ve 60 milyar metreküp arasında değişkenlik gösteriyor. 2021 yılı verilerine göre Türkiye’nin doğal gaz tüketimi diğer bir deyişle dış ülkelerden bir yıl içinde ithal ettiği gaz miktarı toplam 61 milyar 601 milyon 555 bin metreküp olarak gerçekleşti. Bir önceki yıla göre (2020) yüzde 23,2 artarak yaklaşık 61.6 milyar metreküp doğal gaz ithal edildi.
Bu gazın sınırlı bir bölümü Avrupa ülkelerine ihraç edilebiliyor. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşından dolayı Rusya ile ilişkileri bozulan bazı ülkeler, gazın bir miktarını Türkiye’den satın alıyor.
Karadeniz’de bulunan gaz miktarı toplam 710 milyar metreküpe yakın bir değere ve Türkiye’nin yaklaşık 11-12 yıllık ihtiyacını karşılar nitelikte bir hacme sahip. Yıllar içinde gazın kademeli olarak çıkarılması, hane ve iş yerlerine verilmesi ya da ihraç edilmesi gibi durumları ilerleyen dönemlerde sayısal olarak incelemek mümkün olacak.
Türkiye’nin Yıllık Gaz Üretimi Ne Kadar?
Türkiye’de geçmiş yıllara ait veriler incelendiğinde yaklaşık olarak 300-400 milyon metreküp doğal gaz üretildiği tahmin ediliyor. BOTAŞ verisine göre 2020 yılında doğal gaz üretimi 400 milyon metreküp olarak gerçekleşti.
EPDK verilerine göre yıllık doğal gaz üretimi:
2021 yılında il dağılımlarına göre kaç metreküp doğal gaz üretimi gerçekleşti?
Üretim yapan toptan satış lisansı sahibi şirketler tarafından 2021 yılında gerçekleştirilen 394,44 milyon Sm3’lük doğal gaz üretiminin önemli miktardaki kısmı, TPAO, Thrace Basin Natural Gas Corporation ve Atlı Makine Turkey şirketleri tarafından gerçekleştirilmiştir. (T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu)
Türkiye Doğal Gaz İthalatına Ne zaman Başladı?
1986 yılında Rusya ile imzalanan anlaşmada yıllık 6 milyar m3 (plato) miktarında ilk satın alım gerçekleşti. Ardından, doğal gazın kullanımının arması sonucu tüketim miktarlarının karşılanabilmesi için yeni anlaşmalara imza atıldı. Rusya (İlave Batı Hattı), İran ve Rusya (Mavi Akım Hattı)’dan doğal gaz alımına devam edildi. 12.03.2001 tarihinde imzalanan alım anlaşması kapsamında 2007 yılından itibaren Azerbaycan’dan da doğal gaz alımı gerçekleşti. Güncel durum itibarıyla Türkiye, 3 farklı ülkeden uzun dönemli doğal gaz alım anlaşmaları kapsamında boru hatlarıyla doğal gaz ithalatı gerçekleştirmektedir.
En Çok Doğal Gaz Rezervine Sahip Ülkeler
Dünyada en fazla doğal gaz rezervine sahip olan ülke, 2020 verilerine göre 38 trilyon metreküple Rusya oldu. İkinci sırada 32 trilyon metreküp doğal gaz rezerviyle İran ve üçüncü sırada 24,7 trilyon metreküp rezerv ile Katar yer aldı.
Görseller: T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
Haber ve Görsel Düzenleme: HÜR MECLİS
