Kızılay Dernek Statüsü Olmaktan 2019 Yılında Çıktı
Türkiye Kızılay Derneği, 150 yıl kadar uzun bir süre dernek statüsünde faaliyet gösterdi. Son yıllarda birçok alanda adı geçmeye başladı. Bunlardan bazıları: Kızılay İçecek, Kızılay Sosyal Danışmanlık, Kızılay Portföy, Kızılay Sağlık, Kızılay Çadır & Tekstil, Kızılay Kültür & Sanat, Kızılay Sistem Yapı, Kızılay Bakım, Kızılay Lojistik gibi alanlara bölündü ve bu alanlar şirket olarak yönetilmeye başlandı. Bu şirketlerin her birine CEO atanarak faaliyetler sürdürüldü.
Geçtiğimiz yıllarda Kızılay üzerinden Ensar Vakfı’na “7 milyon 925 bin dolarlık bağış yapıldı.” haberleri sonrası Kızılay Genel Başkanı Kerem Kınık bu bağışı: “Vergi kaçırmak başkadır, vergiden kaçınmak başkadır” sözleriyle savundu. Ensar Vakfı’na yurt yapıldığını doğruladı ve bunun yasal olduğunu belirtti.
2019 – Kızılay Yatırım Holding
2019 yılında faaliyete başlayan Kızılay Yatırım Holding ile Kızılay, 11 farklı şirkete ayrıldı. Kızılay’a bağışlanmış taşınmazlar da belirlenen bu şirketlere aktarıldı. Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası Kızılay, yeniden odak noktası oldu. Özellikle Kerem Kınık ve Kızılay’ın bünyesinde olan Kızılay Çadır & Tekstil aracılığıyla Ahbap’a çadır satılması son derece tepki topladı.
Soruların ve belirlenen sorunların yanıtlanması için geçtiğimiz günlerde BBC Türkçe konuyla ilgili haber yaptı. Kızılay’ın güncel şirket yapısıyla afetlere müdahaledeki aktifliği ve şirketlere bölünmesinin bu durumu nasıl etkilediği soruldu. Eski yöneticiler ve Kızılay’ın üye olduğu Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) ile konuştukları ve konunun araştırıldığı haberde yer aldı. BBC Türkçe’nin haberine göre Kızılay, soruların hiçbirine yanıt vermedi.
2019 yılı itibarıyla Kızılay, bağış ve insani yardım faaliyetlerini şirketler aracılığıyla yönetmeye başladı. Örneğin: Maden suyu fabrikası Kızılay İçecek, Sanayi ve Ticaret A.Ş. bünyesine; çadır fabrikası ise Çadır ve Tekstil A.Ş. dalında şirket olarak yer aldı. Kızılay’a ait hastaneler, depolar ve fabrikalar da şirketlere aktarıldı.
Her şirketin belirli yöneticileri ve şirkette çalışan üyeleri bulunuyor. Yönetici kadrosunu ise Kızılay belirliyor. Hal böyle olunca Kızılay’da yönetici sayısı giderek arttı. Daha önce 2020 yılında Kerem Kınık, Kızılay’da çalışanların gönüllü olduğu ve maaş almadıklarını belirtmişti ancak güncel durumda yöneticilerin şirketlerden aldığı “huzur hakkı” gelirleri, yıllar içinde birçok defa tartışma konusu oldu.
BBC Türkçe‘nin konuştuğu eski Kızılay yöneticilerine göre, 11 şirketli “karmaşık” yönetim yapısı hem Kızılay’daki para yönetiminin şeffaf biçimde denetlenmesini engelledi hem yöneticilere “huzur hakkı” gibi haksız kazançların önünü açtı hem de afete acil müdahale sırasında yerel birimlerin inisiyatif alarak hızla sahaya inmesini engelledi.
Kızılay Dernek mi Şirket mi?
1947’de “Türkiye Kızılay Derneği” adını alan Kızılay, 2019 yılında dernek statüsünden çıktı, 11 farklı şirkete bölündü ve artık bu şekilde idare ediliyor.
HÜR MECLİS, Görsel kaynağı: Instagram’da Kerem Kınık
